08-11-2014 10:51

(HVN) - Tại Việt Nam, khi nói đến harp người ta thường nghĩ đến cây hạc cầm, một loại đàn có nhiều dây như piano. Trong khi đó, ở châu Âu và ở Mỹ, harmonica cũng được gọi phổ biến là harp. Chỉ cần lên Google gõ chữ blues harp kết quả sẽ cho thấy tên gọi này là rất phổ biến. Không ít lần tôi gọi harmonica là harp liền bị bạn bè là dân âm nhạc trường lớp sửa lưng. Vậy có điều gì bí ẩn trong cách gọi có vẻ nhập nhằng này?

Theo cuốn sách Harmonica for Dummies, tác giả Winslow Yerxa (NXB Wiley), cả “harmonica” và “harp” đều vay mượn tên gọi và chẳng nhạc cụ nào trong hai nhạc cụ này là chính xác hoàn toàn với tên gọi harp.

Nghệ sĩ Mai Ý Nhi, người duy nhất biểu diễn đàn harp tại Việt Nam.

Về lịch sử, kèn Harmonica được sáng chế trong thời kỳ Lãng mạn của Beethoven và Schubert. Ở thời kỳ này, nhà và vườn thường được trang trí bằng một vật dụng có tên gọi là Aeolian harp. Loại vật dụng này na ná như chuông gió, nhưng bộ phận phát ra âm thanh làm bằng những sợi dây. Người ta thường treo những chiếc  Aeolian harp trước cửa nhà, hoặc ở vườn. Gió trời thổi qua sẽ làm rung các dây và phát ra âm thanh. Trong khi đó, harmonica được cấu tạo bởi những chiếc lưỡi gà (reed), người chơi thổi hơi qua những lưỡi gà này để tạo ra âm thanh thay vì các sợi dây được gió thổi qua như Aeolian harp. Những người thợ chế tạo harmonica đầu tiên thường liên tưởng sản phẩm của họ như là Aeolian harp, nhưng nó thi vị, lãng mạn hơn.

Matthias Hohner (cha đẻ của hãng sản xuất harmonica Hohner nổi tiếng) đang chào bán harmonica trước sự háo hức của những khách hàng toàn cầu. Ảnh tư liệu của Bảo tàng Âm nhạc Quốc gia Nam Dakota.

Một số nghệ nhân làm kèn khác thì lại gọi là “mouth harp” (harp miệng). Sau này tất cả các nghệ nhân làm kèn đều vay mượn tên gọi của loại glass harmonica – loại nhạc cụ chơi bằng cách dùng các ngón tay ướt lướt trên miệng những chiếc ly để phát ra tiếng nhạc. Kể từ đó, người Đức khoái gọi harmonica bằng cả hai tên gọi là Mundharmonicka (harmonica miệng) và mundharfe (đàn harp miệng). Vào đầu những năm 1830 nhiều cuốn sách tại Mỹ đã so sánh harmonica với cây đàn harp. Rồi đến thời kỳ những năm 1880, những ấn phẩm  xuất bản tại Mỹ lại giới thiệu một kiểu kèn gọi là “French Harp” và nó đã giúp cho tên gọi “harp” trở nên thông dụng hơn ở vùng Nam nước Mỹ.

HOÀNG MẠNH HÀ


 
Comment

Tên người gửi

Nội dung

 
01-05-2015 11:04:17 MERCURY

hình như harmonica còn có tên khác là mouth organ phải không ad

Trả lời

 

Email
Mật khẩu
Nhớ mật khẩu

Quên mật khẩu | Đăng ký

bachmusic
songnhac


logo2018

Chủ biên: Nhà báo HOÀNG MẠNH HÀ

Hội đồng cố vấn:  TS NGUYỄN BÁCH,  Nghệ sĩ  harmonica THẾ VINH, Nhạc sĩ NGUYỄN HƯƠNG THÀNH.

Bản quyền thuộc về Harmonica Việt Nam. Sử dụng nội dung từ trang web này phải ghi rõ nguồn HarmonicaVietnam.org.

Bài cộng tác xin gửi về Ban biên tập Harmonica Việt Nam. Email: harmonicavietnam@gmail.com